ท่านทั้งหลายที่มากันทุกวันนี้ ท่านมาเพื่ออะไร ท่านเคยถามตัวท่านเองบ้างไหม ส่วนมากจะบอกว่ามาเพราะหยุดงานตามกาลเวลา มีน้อยมากที่จะบอกว่า มาแสดงกตัญญูกตเวทิตาธรรมต่อผู้มีพระคุณ พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า บุคคลที่หาได้ยากในโลกมนุษย์นี้ คือบุคคลที่มีความกตัญญูกตเวทิตาธรรม ลูกจะนึกถึงบุญคุณพ่อแม่หายากมาก คนที่มีกตัญญูกตเวทิตาธรรม คนนั้นจะร่ำรวยจะมีบุญวาสนามาก คนที่ไม่ลืมพระคุณของท่านผู้มีพระคุณแล้วนั่นแหละ พระพุทธเจ้าตรัสสรรเสริญว่าบุคคลผู้นั้นมีบุญวาสนามาก คนที่ไร้บุญวาสนาลืมแม้กระทั่งญาติพี่น้อง ลืมแม้กระทั่งชาติภูมิ มาตุภูมิ ลืมแม้แหล่งให้เกิดวิชา แหล่งให้เกิดความดี ลืมทั้งเครื่องอุปกรณ์ใช้สอย ลืมทั้งเหตุผลลืมทั้งสัตว์ที่เลี้ยงไว้เอามาฆ่าแกง ลืมทั้งหัวใจพ่อให้ ลืมทั้งน้ำเลือดน้ำเหลืองที่แม่ให้ ลืมทั้งแม่ลืมทั้งพ่อ ลืมปู่ย่าตายาย

อาตมาสังเกตมานาน อ๋อ เราช่วยเขาไว้มากเขาก็รักเรามาก เราช่วยเขาน้อยเขาก็รักเราน้อย เรายังไม่ได้ช่วยเขายังไม่ได้รักเลย อันนี้ชัดมาก ความรักหรือความเมตตาเกื้อหนุนกันก็ยาก คนที่มีกตัญญูกตเวทีที่ใจจริงนั้นยากมาก พระพุทธเจ้าแสดงธรรมะในพระไตรปิฎกไว้ชัด บุคคลหาได้ยากอย่างยิ่งคือบุพการีที่อุปการะเรามา แต่เราไม่ค่อยจะกตัญญูกตเวที บางคนนั้นพ่อแม่พอมีเงินมีทองก็ไปมาหาสู่ พอพ่อแม่หมดเนื้อประดาตัวก็ไม่เคยไปหาพ่อแม่เลย ปู่กับย่า ตากับยายมีสมบัติ ลูกหลานก็มากันเยอะแยะ พอปู่ย่าตายายหมดสมบัติพัสถาน ใกล้จะตายไม่มีใครไปดูแลก็มากมาย นี่หรือกตัญญูกตเวทิตาธรรม สายโลหิตเดียวกันแท้ ๆ ก็ยังลืมไปหมด ไม่มีการเข้าไปซึ้งในเหตุผลเพราะไม่ซึ้งในรสธรรมะ เพราะการนับถือพระพุทธศาสนาไม่ได้นับถือด้วยปัญญา จึงลืมความกตัญญูกตเวทิตาธรรมต่อคุณพ่อคุณแม่ของเรา

การรอบรู้ในกองสังขารจะอ่านตัวออก บอกตัวได้ ใช้ตัวเป็น ก็ใช้ปัญญาญาณด้านการเจริญกรรมฐาน ไม่ใช่มานั่งอย่างที่โยมตั้งใจมา คนจะได้ประโยชน์มากถ้าทำด้วยปัญญาสักนิดท่านจะมีความยินดีอีกหน่อย จะได้รู้ว่าที่ทำไปมันได้ประโยชน์อะไร เงินทองเสียไปมันจะได้อะไรตอบแทนบ้าง น่าจะคิดตรงนั้น มาคิดแต่ศรัทธา เลยก็ศรัทธาหัวเต่า ผลุบเข้าผลุบออก นึกจะผลุบออกก็ออกไป นึกจะเข้าก็เข้า นึกจะไปก็ไป นึกว่าจะมาอย่างนี้ ไม่ไปลามาไหว้ นี่หัวเต่า ฉันไม่มีศรัทธามันก็เกิดขึ้นอย่างนี้ไม่มีศรัทธา แต่ถ้ามีดวงปัญญาสักนิดจะคิดว่าศรัทธามาก่อน ปัญญามาทีหลัง มีศรัทธาแล้วปัญญาก็จะแก้ไขปัญหาทีหลัง มีศรัทธาแล้วปัญญาก็จะแก้ไขปัญหาในการศรัทธาถึงความถูกต้อง พลังงานจะได้สูงขึ้น สมาธิก็จะเกิดขึ้น มันจะเกิดขึ้นกับผู้มีศรัทธาก่อน ถ้าเราไม่เจริญกรรมฐานไม่มีศรัทธาเลย มากระท่อนกระแท่น ท่านก็ได้บุญกระท่อนกระแท่นกลับไป ไม่มีอะไรเป็นหลักฐานที่ติดตัวท่านไปเลยด้วยศรัทธาอันนี้ ปัญญาก็จะไม่เกิดมรรคเกิดผล เกิดอานิสงส์แต่ประการใด ญาณอันใดล่ะที่จะเกิดขึ้น ญาณ ๑๖ ที่ไปโยงเป็นธรรมปฏิบัติมามันก็ไม่ได้อะไรเป็นชิ้นเป็นอัน

ทำอะไรต้องมีศรัทธาก่อนและปัญญาตามทีหลังจึงจะถูกต้อง ท่านทำบุญไม่มีปัญญา ทำสังฆทานใครบอกบุญทำตลอด ตายไปแล้วไปเกิดเป็นลูกเศรษฐีไม่มีปัญญาเรียนหนังสือไม่จบ เป็นลูกเศรษฐีพันล้าน ไม่ยอมเรียนหนังสือ เวลาตั้งบริษัทก็ต้องไปจ้างผู้จัดการบริษัทมา ไม่ใช่ตัวเองเป็น ตัวเองจ่ายเป็นเงิน นี่แหละ เศรษฐีน่าโง่ มีแต่เงินมีแต่ทอง แต่ไม่มีสติปัญญาที่จะแก้ไขปัญหา ไม่มีปัญญาที่จะเป็นเจ้าของบริษัท